خانه > ترجمه ها > دوراهي اخلاقي طبقه متوسط جهان عرب

دوراهي اخلاقي طبقه متوسط جهان عرب

این یادداشت طارق عثمان در فارین افرز را برای روزنامه ابتکار ترجمه کرده ام .

خشونتِ همه گير و گسترده در خاورميانه باعث انحراف توجهات جهاني نسبت به تغيير و تحول و گذارِ متزلزلي شده است، كه تقريبا همه جوامعِ بزرگِ جهانِ عرب با آن مواجه اند. اين تغييرات، طبقه متوسط جهانِ عرب را با يك انتخاب دشوار مواجه ساخته و از طرفي شكل و شمايل آينده منطقه را ترسيم مي‌كند.
اين تحولات با برخي تغييراتِ ملايم و ظريف، كه دولتها در سياست‌هاي اقتصادي خود اعمال كردند، تقويت شد. در دو سال گذشته، چندين كشور در شمال آفريقا، مديترانه شرقي و حوزه خليج فارس، به منظور جبران هزينه ها، دست به بازسازي بخش‌هاي عمومي خود زده اند؛ سياست‌هاي رفاهي خود را كه در سال 2011 و همزمان با اوج بهار عربي آغاز كرده بودند، كاهش داده، ماليات‌هاي مستقيم و غير مستقيم وضع كرده و يارانه‌هاي خود را در حوزه انرژي كاهش داده اند. ‍‍
اين تغييرات حاملِ مشكلات و دردهاي اقتصادي قابل توجهي براي جوامع عرب خواهد بود. گروههاي آسيب پذير جامعه كه فقرا هستند، احتمالا تلاش مي‌كنند تا از طريق اعتصاب و تظاهرات خياباني با وضعيت جديد بجنگند. در پاسخ به اين گروه حكومتهاي منطقه تلاش خواهند كرد تا طرفداران خود در حوزه‌هاي انتخاباتي را تقويت كرده و از طريق سخنراني‌هاي ناسيوناليستي و ترسيم چهره خود به عنوان منجي كشور بر افكار عمومي غلبه كنند. پس از مدتي اغلبِ اين حكومتها به سركوب سياسي معترضان و گروههايي متوسل مي‌شوند كه سياستهاي آنها را به چالش مي‌كشند. نتايج حاصل از اين فرايند، يعني تغيير سياست‌هاي اقتصادي و به تبع آن دگرگوني‌هاي اجتماعي، طبقه متوسط جهانِ عرب را وادار به اتخاذ موضع مي‌كند. افراد با تحصيلات بالاتر و اغلب شهرنشين معمولا از اين تغييرات منتفع مي‌شوند و محله‌ها و مناطق مورد سكونت آنها موقعيت مالي و پولي مناسبتري پيدا مي‌كند و در نتيجه اغلب آنها ترغيب مي‌شوند تا به ولايت و شهرهاي خود بازگردند. آنها همچنين ممكن است نقشِ دولت را به عنوان مانعي بر سر راه خشونت و هرج و مرج كه بيشتر خاورميانه را فراگرفته است به رسميت بشناسند.
اما طبقه متوسط به سختي مي‌تواند امنيت و فرصتهاي مناسب را در بلند مدت، و از طريق تقسيم موقعيت‌ها و امكانات با طبقه حاكم تضمين نمايد و به اين ترتيب، از بين رفتنِ تدريجيِ حقوق سياسي و مدني، منجر به بروز خشم و عصبانيتِ گروههاي كليدي در جامعه مي‌شود. فقرا، جامعه مدني، جوانان و افرادِ به حاشيه رانده شده اقتصادي از جمله اين گروهها هستند. سرانجام جرقه اي سياسي، اجتماعي و يا اقتصادي باعث به وجود آمدن موج بزرگي مي‌شود؛ نظير آنچه كه در بهار عربي شاهد بوديم. اين مسئله ثبات ظاهري كشورهاي عربي را دستخوش ناآرامي كرده و چرخه‌هاي جديدي از خشونت و بلاتكليفي را ايجاد مي‌كند.
به اين ترتيب طبقه متوسط جهان عرب با يك دوراهي دشوارِ اخلاقي مواجه مي‌شود. سستي و بي عملي آنها، ترس و وحشت و مرعوب شدنشان در برابرهرج و مرج و بي نظمي، تروريسم، افراط گرايي مذهبي و… تاثير به سزايي در تجديد حيات استبداد و اقتدارگرايي در جهان عرب دارد. در حال حاضر ضرورت اخلاقي بزرگ اين است كه براي ايجاد دموكراسي مقاومت كنند. حتي اگر اين امر با منافع اقتصادي و اجتماعي آنها همگوني نداشته باشد.
طبقه متوسط جهان عرب، براي ساختن آينده اي بهتر، ناگزير است با چالشي عمده مواجه شود و آن انباشتِ بيش از اندازه قدرت در كشورهاي عربي است، كه با فساد نيز درآميخته و دورنماي ترسيمِ اصلاحات به وسيله آنها را دشوار و تيره و تار ساخته است. در اين منطقه مؤسسات محلي به شدت از سوي حكومتها كنترل و به دست آنها اداره مي‌شوند، حتي اگر اين مؤسسات براي سرمايه گذاري و تامين منابع مالي به بخش خصوصي وابسته باشند. در اين مؤسسات گروههاي وابسته به حكومت بسيار بيشتر از طبقه متوسط و گروههاي كم درآمدِ جامعه به منافع اقتصادي دست پيدا مي‌كنند.
مسئله ديگر اينكه اين طبقه بايد به چند سؤال عمده درباره موقعيت خود پاسخ دهد. همچنانکه كشورهاي متبوع آنها نيز ناچار از پاسخگويي به اين سؤالات هستند. نخست اينكه در قبال رژيم صهيونيستي قرار است چه رفتاري داشته باشند؟ آيا همانند دولتهاي منطقه با احتياط و دوپهلو به منازعه سرسختانه اعراب و رژيم صهيونيستي به عنوان يك بحران بدون هيچ گونه راه حل بينابين نگاه مي‌كنند و يا اينكه شانس و اقبالي هم براي صلح قائل هستند؟ دومين سوالي كه بايد پاسخ دهند اين است كه موضع آنها در قبالِ فرقه گرايي در منطقه چيست؟ آيا طبقه متوسط وارد نزاع شيعه و سني مي‌شوند؟ نزاعي كه عراق، لبنان و سوريه را در نورديده و خونين ترين جدالها را در منطقه مديترانه شرقي رقم زده است. سوال سوم نگاه آنها به ايالات متحده آمريكاست. كشوري كه از طريق همكاري نزديكش با اغلبِ كشورهاي عمده منطقه، نظم مورد نظرش در خاورميانه را تعريف كرده است و نگاه طبقه متوسط به آمريكاست كه مشخص مي‌كند چنين نظمي در آينده باقي خواهد ماند و يا فرو خواهد پاشيد.

Advertisements
دسته‌ها:ترجمه ها
  1. هنوز دیدگاهی داده نشده است.
  1. No trackbacks yet.

نظر شما برای ما بسیار مهم است

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s